ABD'den Rusya'ya global besin sistemine hücum suçlaması

ABD’den Rusya’ya global besin sistemine hücum suçlaması

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken BM Güvenlik Kurulu’nda Rusya’yı maksat aldı ve Tahıl Koridoru Mutabakatı’ndan çekilen Moskova’yı “şantaj” yapmakla suçladı. Perşembe günü BM’nin New York’taki merkezinde besin güvensizliğiyle ilgili bir toplantıya başkanlık eden Blinken, 15 üyeli Konsey’e “açlığın silah haline getirilmemesi gerektiğini” söyledi. Geçen yıl Ukrayna’yı işgal etmesinin global besin sistemine bir “saldırı” başlattığını söyleyerek Rusya’yı amaç alan Blinken, geçen ay Tahıl Koridoru Mutabakatı’ndan çekildiği için Moskova’yı eleştirdi.

BM ve Türkiye arabuluculuğunda Temmuz 2022’de imzalanan mutabakat, Ukrayna Savaşı sırasında Kiev’in deniz yoluyla tahıl ihracatına müsaade veriyordu. Muahede, savaşa karşın Ukrayna tahılının piyasalara erişimini garanti altına alarak dünyadaki kıtlık riskini azaltmayı amaçlıyordu. Moskova’nın muahedeyi uzatmayı reddetmesi, tahıl fiyatlarının artmasına ve fakir ülkelerin bundan olumsuz etkilenmesine yol açtı. “Bu Konsey’in her üyesi, Birleşmiş Milletler’in her üyesi Moskova’ya ‘Yeter artık, Karadeniz’i şantaj olarak kullanmaktan vazgeç’ demeli” formunda konuşan Blinken, “Dünyanın en savunmasız insanlarını koz olarak kullanmak artık kâfi. Bu haksız ve vicdansız savaşa artık yeter” tabirlerini kullandı.

Moskova garanti istiyor

Moskova, başta gübre bileşenleri olmak üzere kendi ihracatını ilgilendiren bir öbür mutabakat konusunda da garanti talep ediyor. Güvenlik Kurulu’nun oturumunda konuşan Rusya’nın BM Daimî Temsilci Yardımcısı Dimitriy Polyanskiy, Batı yaptırımlarının Rus besin ve gübre ihracatını etkilediğini söyledi. Polyanskiy, “Batı tarafından yapay olarak yaratılan ve Rus müteşebbislerin tarım eserleri tedarik etme kabiliyetlerini etkileyen gayrimeşru mahzurlar ortadan kaldırılmadıkça, tedarik zincirlerinin olağan işleyişini tekrar tesis etmek ve öteki global besin güvenliği sıkıntılarını ele almak pek mümkün olmayacaktır” formunda konuştu.

Moskova, muahededen geri çekilmesinin akabinde Ukrayna’dan tahıl sevkiyatı için hayati değer taşıyan tesisleri maksat almaya başladı. Çarşamba günü Rus insansız hava araçlarının Tuna Irmağı üzerinde Ukrayna’ya ilişkin bir limanının altyapısına ziyan verdiği bildiriliyor.

“Dünyada tahıl fiyatları yüzde sekizden fazla arttı”

ABD’nin Salı günü Güvenlik Kurulu’nun aylık başkanlığını devralmasının akabinde yapılan toplantıya başkanlık eden Blinken, Rusya’nın Tahıl Koridoru Mutabakatı’ndan çekilmesinden bu yana dünya genelinde tahıl fiyatlarının yüzde sekizden fazla arttığını söyledi. Blinken ABC News’e verdiği demeçte ise Washington’un toplantıya paralel olarak kabul edilen ve halihazırda 91 ülke tarafından imzalanmış olan “gıdanın bir savaş silahı olarak kullanılmasını kınayan ortak bir bildiri” yayınlamayı planladığını söyledi.

ABD’li bir yetkilinin verdiği bilgiye nazaran, Blinken ayrıyeten 11 Afrika ülkesi ve Haiti’de besin güvensizliği ve yetersiz beslenmeyle uğraş programları için 362 milyon dolarlık yeni fon sağlandığını duyurdu. 79 ülkede yaklaşık 345 milyon insan akut besin güvensizliği ile karşı karşıya. Dünyada açlığın çeşitli nedenleri ortasında silahlı çatışmaların yanı sıra iklim değişikliğinin tesirleri de yer alıyor.

AFP/AÜ,TY