ÂLÂ Parti'den ret: CHP mahallî seçimde ne yapacak?

ÂLÂ Parti’den ret: CHP mahallî seçimde ne yapacak?

31 Mart 2024’te yapılacak olan lokal seçimlere dört aydan az bir müddet kala muhalefet ve iktidar kanadındaki partiler ittifak ya da ittifak olmasa da başta büyükşehirler olmak üzere kimi belediyeler için öteki partilerle iş birliği modelleri geliştirmeye çalışıyor.

CHP kurultayındaki genel başkanlık yarışını Kemal Kılıçdaroğlu’na karşı kazanan Özgür Özel 14 Mayıs genel seçimi öncesinde kurulan Millet İttifakı’nın dağılmasının akabinde lokal seçimler için iş birliğine gitme teklifini geçtiğimiz günlerde ÂLÂ Parti’ye götürmüştü.

İYİ Parti Genel Lideri Meral Akşener ise teklifi partinin yetki şurası olan Genel Yönetim Heyeti’nde (GİK) değerlendireceklerini belirtmişti.

İYİ Parti dün dört saat süren GİK’te aldığı kararla CHP’nin iş birliği teklifini reddetti ve 2024 lokal seçimlerine “hür ve müstakil” olarak gireceğini açıkladı.

CHP Genel Lideri Özgür Özel Fotoğraf: DHA

Özel ise bugünkü küme toplantısında bu karara hürmet duyduklarını ve DÜZGÜN Partililerin “iyi insanlar” olduklarını belirterek partinin üst idaresinin olmasa da tabanının iş birliğini ve oylarını almaya yönelik konuştu. Özel, YETERLİ Parti’nin son kararına ait şunları söyledi:

“Örgütümüzden talebim şudur; eski dosttan düşman olmaz. Sakın GÜZEL Parti bir karar verdi diye kasvetimiz olduğunu düşünmeyin. Bundan sonra ittifak arayışımızı toplumsal tabana yayacağız. İstanbul’a ihanet edenler İstanbul’a geri dönmesin diye, Ankara’yı parsel parsel satanlar dönüp kaldıkları yerden devam etmesin diye, Tayyip Beyefendi helikoptere binip Arap pirlerine emlakımızı pazarlamasın diye bütün milletimizle ittifak yapacağız. Bu yol, yürüyüş bizim tek başımıza yürüyeceğimiz bir yol değildir. Bütün milletimizi ranta, talana karşı halkçı belediyecilikte birleşmeye davet ediyorum.”

İYİ Parti teklifi reddetme süreci nasıl gelişti?

2019 mahallî seçimlerindeki iş birliğinin mimarlarından olan DÜZGÜN Parti’nin bu defa CHP’nin teklifini reddetmesinin ardında farklı nedenler yatıyor.

Toplantıda yapılan oylamada CHP’nin teklifi 14’e karşı 35 oyla reddedilirken bu türlü bir sonuç çıkmasında iş birliği yapılmasından yana olan isimlerin son periyotlarda partiden ayrılmasının de tesirli olduğu belirtiliyor.

İYİ Parti Genel Yönetim Konseyi üyesi Bahadır Fazilet ve UYGUN Parti kurucularından eski Merkez Bankası Lideri Durmuş Yılmaz Kasım ayında partiden istifa etmişti. Fazilet, istifasına münasebet olarak UYGUN Parti’nin ittifaksız lokal seçim kararını gösterirken Yılmaz ise “Hukukun dışına çıkmayacaktık. Türkiye’deki herkesin hakkını koruyacaktık, olmadı. Tam zıddı oldu, her şey çöktü” demişti.

Bu iki ismin öncesinde ve sonrasında partiden “merkez sağ kimliğe yakın” öbür isimler de ayrılmış, bu gelişmeler ve partinin yeni yapılanması ile mahallî seçimde iş birliği ihtimalinin azaldığı yorumları yapılmıştı.

İYİ Parti CHP ile iş birliğine neden aralıklı?

Genel seçimlerde hem içinde yer aldıkları Millet İttifakı adayı Kılıçdaroğlu’nun kazanamaması hem de parti olarak oy oranlarının düşmesi nedeniyle sarsıntı geçiren ÂLÂ Parti’de her ne kadar genel liderini değiştirmiş olsa da seçimin kaybedilmesine ait CHP takımlarına karşı suçlayıcı tutum ve kızgınlık devam ediyor.

Bu yansılı tutuma Akşener’in genel seçimden evvel adaylıklarını açıklamaları için talepte bulunduğu İstanbul Büyükşehir Belediye Lideri Ekrem İmamoğlu ile Ankara Büyükşehir Belediye Lideri Mansur Yavaş’ın olumsuz karşılıkları da dahil.

Ankara ve İstanbul’un CHP’li belediye liderleri Mansur Yavaş ve Ekrem İmamoğlu Fotoğraf: ANKA

Ayrıca GÜZEL Parti’nin ittifaklar sistemi nedeniyle kendi parti kimliğini ve gücünü bir biçimde ortaya koyma fırsatı yakalayamadığını belirten UYGUN Partililer, “Bundan evvel genel seçimdi, kritik denildi. Artık de mahallî seçim için ittifaka gidilmesi isteniyor. Partinin kendi gücünü hiçbir biçimde test etme fırsatı olmuyor” yorumu yapıyor.

Ancak Siyaset Bilimci İbrahim Uslu bir siyasi parti için haklı görülebilecek bu görüşün Türkiye’deki mevcut siyasi atmosfer açısından sakıncası olduğunu düşünüyor:

“Her parti müstakil bir hükmî kişilik. Münasebetiyle her birinin kendi siyasetlerini ve kendi kararlarını alma hakları tabi ki var. Lakin ortada bir de siyasal konjonktür ve şartlar var. Siz bu şartların size dayattığı gerçeklikleri ya da zorunlulukları görmezden gelirseniz o vakit istek ettiğiniz siyasal sonuçları da elde edemeyebilirsiniz.”

İYİ Parti’nin şu anda siyasi gerçeklikle kendi siyasi retoriği ortasında bağ kuramadığını savunan Uslu, son genel seçimde DÜZGÜN Parti’nin rastgele bir büyükşehirde birinci iki parti ortasında yer alamadığına dikkat çekiyor ve kelamlarını şöyle sürdürüyor:

“Yani UYGUN Parti mahallî seçimde başarılı olamayacağını kendisi de biliyor aslında. Bu nedenle ben bunu ‘kaybet-kaybettir’ stratejisi olarak nitelendiriyorum. Bu seçimde partinin gayesi kazanmak değil lakin kurumsallaşmasını tamamlamak ve rüştünü ispat etmek.”

Uslu, “rüştü ispat etmek” için kesinlikle çok yüksek bir oranda oy almak gerekmeyebileceğini söyleyerek buna örnek olarak Zafer Partisi ile Tekrar Refah Partisi’ni gösteriyor. “Bu iki parti de yüzde 2-3 oranında oy aldı fakat artık kendilerini ispat ettiler” diyen Uslu, DÜZGÜN Parti’nin ise daha yüksek oy almasına karşılık şimdi bunu başaramadığını belirtiyor.

HEDEP’in kararının akabinde ne olur?

İYİ Parti’nin GİK kararı öncesinde bir öbür kilit parti HEDEP’ten de mahallî seçim açıklaması geldi.

HEDEP Sözcüsü Ayşegül Doğan, lokal seçime yönelik stratejiyi görüştükleri Merkez Yürütme Heyeti’nde (MYK) 81 ilin tamamında kendi adaylarıyla seçim yarışına girme eğiliminin çıktığını açıkladı. Doğan “Büyükşehirler de dahil olmak üzere Türkiye’nin her yerinde seçime kendi adaylarımızla girmek için hazırlanıyoruz. Bu eğilimi MYK’mızın önerisi olarak Parti Meclisimiz değerlendirecek” dedi.

HEDEP’in önümüzdeki günlerde Özel’e CHP Genel Lideri seçilmesi nedeniyle nezaket ziyareti yapmak için randevu talebinde bulunmaya hazırlandığı belirtiliyor. Bu görüşmenin de nezaket ziyareti olmasına karşılık lokal seçimler için kıymetli olması bekleniyor.

Özel, Antalya kampındaki sohbette “HEDEP’in eş genel liderleri bana tebrik için başka ayrı telefon açmışlardı. ‘Ziyaretinize de gelmek isteriz. Halk buluşmaları takvimimiz ağır, sonrasında bir randevu talep edeceğiz’ dediler. Onlar ‘Randevu talep edeceğiz’ dedikleri için bekliyoruz. Talep ettiklerinde randevu vereceğiz ve görüşeceğiz” demişti.

HEDEP Eş Lideri Tülay Hatimoğulları ise bugün Özel’le görüşüp görüşmeyeceklerine ait soruya karşılık “Şu an için bir görüşme talebimiz yok lakin biz siyasi partilerle ve toplumsal dinamiklerle, seçimleri konuşmak üzere herkesle görüşmeye hazırız” dedi.

AKP’nin HEDEP’in CHP’nin güçlü olduğu belediyelerde güçlü aday göstermesi karşılığında kayyum uygulamalarına son verilmesi ve kimi siyasi tutukluların hür bırakılmasına sıcak baktığına yönelik bilgiler basında yer almıştı. HEDEP ise saklı pazarlıklar içinde olmadığını belirterek işbirliği ve ittifak yapacaksa bunu şeffaf kuracağını söylüyor.

Geçtiğimiz günlerde Ağrı’nın Patnos ilçesinde ihaleye fesat karıştırdıkları argümanıyla yürütülen soruşturma kapsamında bir müddet tutuklu kaldıktan sonra eylül ayında tahliye olan Patnos Belediye Lideri HEDEP’li Emrah Kılıç ve Eş Lider Müşerref Geçer misyonlarına iade edilmişti.

Bundan sonra ne olacak?

Son gelişmelerin akabinde kulislerde muhalefet partileri ortasında kapıların büsbütün kapanıp kapanmadığı, farklı modeller olup olamayacağı ve iş birliği yapılmaması durumunda bilhassa Ankara ve İstanbul üzere büyükşehirlerin kaybedilme riski tartışmaları devam ediyor.

Muhalefetteki kimi bölümler 1994 lokal seçimlerine emsal bir durumun yaşanabileceği telaşı yaşarken başka kimi kısımlar ise İmamoğlu ile Yavaş üzere isimler başta CHP’li belediyelerin kendilerini kanıtladığını ve 94 gibisi tablonun yaşanmayacağını savunuyor.

27 Mart 1994 lokal seçimlerine partiler çok kesimli halde kendi adaylarıyla gitmiş, Recep Tayyip Erdoğan İstanbul’da, Melih Gökçek ise Ankara’da büyükşehir belediye başkanlıklarını az oy farklarıyla kazanmışlardı.

Siyaset Bilimci İbrahim UsluFotoğraf: Privat

Uslu’ya nazaran CHP bundan sonra ağır bir biçimde aday belirleme süreçlerine odaklanmalı ve partiler üstü, farklı partilerin tabanlarından da oy alabilecek isimler çıkartmalı:

“Bugünden sonra yönelinmesi gereken şey gerçek bir seçim mühendisliği. Oturup tek tek her bir seçim etrafını düzgün tahlil etmeleri ve her bir seçim etrafı için en uygun adayı üretmeleri, gerisinden da en uygun strateji ile o adayın yarışı tamamlamaya çalışması gerekiyor.”

CHP Genel Lideri Özel de partisinin son Antalya kampında “B planımız yok, iki tane A planımız var. Bir tanesi DÜZGÜN Parti kabul ederse ittifak görüşmelerini yapmak. Oburu ise kabul etmezlerse adaylarımızı tespit edip alana çıkmak” diyerek misal bir stratejinin ip uçlarını vermişti.

Kulislerde İmamoğlu’nun Eylül ayındaki açıklamalarında sarf ettiği “İstanbul ittifakı kurulur” minvalindeki kelamlarının de tabanda bir ittifaka işaret ettiği ve CHP’nin stratejisini bundan sonra bu türlü örebileceği belirtiliyor.

DW Türkçe’ye VPN üzerinden nasıl ulaşabilirim?