Almanya ekonomik krizden nasıl çıkacak?

Almanya ekonomik krizden nasıl çıkacak?

Bu hafta Almanya iktisadı için makus haberlerle başladı. Aktüel bilgilere nazaran, Alman firmalarının Haziran ayındaki üretimi sürpriz bir biçimde azaldı. Federal İstatistik Dairesi’nin bilgilerine nazaran sanayi, inşaat ve güç alanında faaliyet gösteren Alman firmalarının Haziran ayındaki üretimleri bir evvelki aya nazaran yüzde 1,5 dolayında düştü.

Uluslararası Para Fonu (IMF) da bir müddet evvel Almanya iktisadına ait beklentilerinde karamsar bir tablo çizdi. IMF, Almanya’nın incelenen 20’den fazla ülke ve bölge ortasında küçülme beklenen tek ülke olduğuna dikkat çekti. Almanya, Avrupa Birliği içindeki en güçlü iktisada sahip.

İngiliz iktisat mecmuası The Economist, Almanya’yı 2000’li yıllara geçişte içinde bulunduğu ekonomik problemlerden ötürü “Avrupa’nın hasta adamı” olarak nitelendirmişti. İstihdam piyasası ve toplumsal sistemdeki ıslahatların akabinde Alman iktisadı yine yükselişe geçmiş, mecmua daha sonra Almanya’yı öven tabirlere yer vermişti. Tıpkı tarif, son aylarda Almanya için tekrar kullanılmaya başlandı.

Peki artık tarih tekerrür mü ediyor?

Alman hükümetinin küçük ortağı liberal Hür Demokrat Parti’nin (FDP) iktisat siyasetleri sözcüsü Reinhard Houben, bu tarifin mevcut uygun olmadığı görüşünde. DW’ye değerlendirmelerde bulunan Houben, “Avrupa’nın hasta adamı yahut hasta bayanı cinsinden benzetmelerin abartılı olduğunu düşünüyorum. Lakin evet; ekonomimizde bir sakinlik var” diye konuştu.

Muhalefetteki Hristiyan Birlik (CDU/CSU) partileri ise ekonomik sakinliğe karşı “acil program” ismi verdikleri bir program açıkladı. Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) Genel Lideri Friedrich Merz, toplumsal medya hesabında yaptığı paylaşımda, “Resesyonun ekonomik büyümede kalıcı bir zayıflığa dönüşmemesi için CDU ve CSU birlikte bir ‘acil program’ hazırladı” duyurusunu yaptı.

Beş unsurluk programda, Ekim ayından itibaren elektrik ve dağıtım şebekelerinden alınan vergilerin düşürülmesi talep ediliyor. Ayrıyeten firmaların önündeki bürokratik manileri artıran maddelerin kaldırılması ve fazla mesailerden de vergi alınmaması üzere tedbirler de programda yer alıyor. Muhalefetin talep ettiği tedbirler ortasında, miras kalan konutlardan vergi alınmaması ve iktisadın yine canlanması için firmalara yönelik çeşitli vergi kolaylıklarının uygulanması da bulunuyor.

FDP’nin iktisat siyasetleri sözcüsü Houben, muhalefetin kelam konusu tekliflerine çekimser yaklaşıyor. “Ben şu anda rastgele bir program göremiyorum” diyen Houben, örneğin mesken yahut arsa alımı durumunda ödenen “mülk periyot vergisi” teklifini Hristiyan Birlik partilerinin kendi iktidarlarında uygulamayı neden yürürlüğe sokmadığı sorusunu sordu. “Bu verginin oranını belirlemek eyaletlerin sorumluluğunda” diyen Houben, bürokrasinin azaltılması üzerinde uzun bir müddettir çalışıldığını ve bunu Birlik partilerinin de bildiğini tabir etti.

FDP’li iktisat uzmanı Reinhard HoubenFotoğraf: Günther Ortmann/picture alliance

SPD ve Yeşiller de ekonomik yardımlar talep ediyor

Hükümetin büyük ortağı Toplumsal Demokrat Parti (SPD) ile başka ortağı Yeşiller ise muahalefet partilerinin tekliflerine daha sıcak yaklaşıyor. Federal hükümet de konjonktürü güçlendirmek ve ekonomiyi canlandırmak istiyor. Yeşillerin Eş Lideri Ricarda Lang, Alman iktisadının ekonomik temelini güçlendirmek için hükümetin yeni program uygulamaya hazırlandığını açıkladı. Lang, Bild am Sonntag gazetesine açıklamasında, bununla ilgili “olumlu görüşmeler” yürütüldüğünü belirterek bilhassa demiryolu ulaşımı, kreşler ve djitalleşme alanlarda meseleler olduğunu söz etti.

Almanya’nın Yeşiller partili İktisat Bakanı Robert Habeck ise Almanya’nın bir yatırım merkezi olarak değerine dikkat çekerek “Şu anda yaklaşık 20 kadar firma 80 milyar euro pahasında yatırım planlıyor” açıklaması yaptı. SPD Genel Lideri Saskia Esken de elektrik fiyatlarına teşvik uygulanması ve altyapı yatırımlarının artırılması teklifini gündeme getirdi.

Alman İktisat Araştırmaları Enstitüsü’ne nazaran (DIW), federal hükümet teşvikler ve vergi indirimleri içeren bir konjonktür programı uygulanması davetlerine kulak vermeli. DIW Lideri Marcel Fratzscher, “Zaten güçlü durumda olan firmalar lobisine milyarlarca euro aramağan eden bir konkjonktür programı verimliliği artırmayacağı üzere ekonomik sıkıntıların çözülmesinde de bir işe yaramaz” değerlendirmesinde bulundu.

Almanya İktisat Bakanı Robert HabeckFotoğraf: Jens Krick/Flashpic/picture alliance

Başbakan nerede?

Almanya Başbakanı Olaf Scholz ise ülkedeki ekonomik kriz konusunda şimdi rastgele bir açıklama yapmadı. Scholz, Pazartesi gününe kadar tatildeydi; fakat Başbakan üzerindeki baskı giderek artıyor. Muhalefet partileri, Scholz’un ekonomik krizi öncelikleri ortasına almasını ve krizle çabanın başbakanlığın idaresinde olmasını talep ediyor.

Öte yandan dünyanın en büyük dördüncü iktisadı olan Almanya’dan âlâ haberler de geliyor. Tayvanlı çip üreticisi TSCM Dresden’de büyük bir fabika kurmayı planlıyor. Partnerleri ise Bosch, Infineon ve NXP üzere şirketler. Handelsblatt gazetesinin haberine nazaran, Almanya hükümeti de tesisin kurulmasını beş milyar euro ile desteklemeyi planlıyor. İktisat Bakanı Habeck, kelam konusu yatırımın bir yatırım merkezi olan Almanya için çok kıymetli bir manası olduğunu belirtti.