Çocuk istismarında "şikâyet yoktu" kararı

Çocuk istismarında “şikâyet yoktu” kararı

Manisa’da 16 yaşındaki zihinsel engelli çocuk Z.Ç.’yi iki yıl boyunca cinsel istismara maruz bırakıp öldürdüğü teziyle tutuklu halde yargılanan İ.K.’ye cinayetten “ağırlaştırılmış müebbet” mahpus verildi. Ancak İ.K., cinsel istismar cürmünden rastgele bir ceza almadı.

Salihli’de özel eğitim öğrencisi olan ve tarlalarda personel olarak çalışan Z.Ç. 12 Haziran 2020 tarihinde kayboldu. Ailesinin yaptığı müracaatın akabinde bir gün sonra, 13 Haziran 2020’de Z.Ç.’nin cansız vücudu, Devlet Su İşleri’ne ilişkin bir su kanalında bulundu. Ailenin kızlarını suya attığından şüphelendiği İ.K., olayın akabinde evvel gözaltına alındı, daha sonra hür bırakıldı. Soruşturma derinleştirilince, Z.Ç.’yi iki yıl boyunca cinsel istismara maruz bıraktığı öne sürülen İ.K. ile olay günü yaşananlardan haberdar olup oğluna yardım ettiği sav edilen sanığın annesi G.K., 13 Haziran 2021 tarihinde tutuklanabildi.

Yaşananlara ait Salihli Cumhuriyet Başsavcılığı’nın hazırladığı iddianameye nazaran; 1 Nisan 2004 doğumlu olan Z.Ç. ile son görüşen kişi, sanık İ.K.’ydi. İddianameyle birlikte İ.K.’nin “çocuğu taammüden öldürme”, “çocuğun nitelikli istismarı” ve “yağma” hatasından yargılanmasına başlandı. Fakat yargılama sırasında tartışmalara neden olan bir süreç yaşandı.

Tartışmaya yol açan birinci olay, mahkemenin ömrünü yitiren kız çocuğu Z.Ç.’ye ait İsimli Tıp Kurumu’ndan (ATK) istediği görüşün sonrasında gerçekleşti. ATK, mahkemeye sunduğu raporda, öldürüldüğü belirtilen engelli çocuğun “cinsel alaka için göstermiş olduğu isteğin mana ve sonuçlarını algılama yeteneğinin gelişmiş olduğunu” savundu.

Mahkemenin beraat kararına itiraz

Salihli Ağır Ceza Mahkemesi, bu rapor doğrultusunda 7 Ekim 2022’de verdiği kararda, İ.K.’nin cinsel istismardan beraatına hükmetti. Mahkeme, sanığın bilinmeyen nedenle çıkan tartışma sonrasında Z.Ç.’yi su kanalına attığına işaret ederek “ağırlaştırılmış müebbet hapis” cezası verdi. Sanık İ.K. “tehdit ve yağma” cürmünden da beraat etti. Anne G.K.’nin de “yardım yahut bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi” cürmünden beraatına hükmedildi.

Z.Ç.’nin ailesinin avukatı Ece Çam ise 11 Kasım 2022 tarihinde bu karara itiraz etti. Çam, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) Ceza Dairesi’ne sunduğu dilekçede, kanıt yetersizliği teziyle İ.K.’nin nitelikli cinsel istismar, tehdit ve gasp cürümlerinden beraat almasının hukuka ters olduğuna vurgu yaptı.

İzmir BAM 4. Ceza Dairesi, “duruşma yapılmasına gerek görülmeksizin” belgeyi karara bağladı. 21 Aralık 2022 tarihinde verilen kararla, birinci derece mahkemesinin verdiği karar bozuldu. Kimi şahitlerin tekrar dinlenmesi gerektiğine vurgu yapan BAM, şahidin cinsel istismardan beraat etmesine yönelik de tartışmalı bir karara imza attı. İzmir BAM, şikâyet olmadığı için cezalandırmanın olamayacağını savundu.

Yine istismardan ceza çıkmadı

Bunun üzerine belge tekrardan Salihli Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderildi ve yargılamaya yine başlandı. 29 Eylül’de görülen son duruşmada sanık İ.K., “çocuğa karşı taammüden öldürme eylemi”nden ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezası aldı.Ancak cinsel istismar kabahatinden ise belgenin düşmesine karar verildi. Kelam konusu kararda, “her ne kadar sanık hakkında çocuğun cinsel istismarı hatasından TCK’nun 103/2 ve 43/1 unsurları uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de kelam konusu cürmün takibinin mağdurun şikâyetine bağlı olduğu” belirtilerek Yargıtay’ın içtihatına dikkat çekildi.

Hükümde “Yargıtay içtihatlarına nazaran bu hatadan şikâyet hakkının şahsa sıkı sıkıya bağlı haklardan olup maktulün de öldüğü tarihe kadar sanık hakkında bu tarafta şikâyeti bulunmayıp bu hakkın mirasçıları tarafından kullanılamayacağı nazara alınarak şikâyet yokluğu sebebiyle kamu davasının TCK 73 ve CMK 223/8 hususları mucibince düşmesine” karar verildiği belirtildi.

Ayrıca sanık İ.K., “yağma” kabahatinden da beraat alırken annesi G.K.’nin, kanıt yetersizliğinden “yardım yahut bildirim yükümlüğünün yerine getirilmemesi sonucu vefata neden olma” kabahatinden beraatına karar verildi.

Ölen çocuk nasıl şikâyet edebilir?

Karara reaksiyon gösteren avukat Ece Çam, DW Türkçe’ye yaptığı açıklamada, belgede İstinaf’ın bozma kararının akabinde değişen hiçbir şey olmadığını belirterek “Cinsel istismardan ‘şikâyet yok’ diyerek düşme kararı verdiler. Olaya iştirak eden anneye de beraat verdiler. Halbuki annenin her şeyden haberi var. Sanık, olayı çabucak annesine anlatmış, anne yaşananları biliyor lakin yardım etmemiş diyerek bir karar verildi” dedi.

Sanığın yalnızca öldürmekten ceza aldığına dikkat çeken Avukat Çam, öbür hataların üstünün örtüldüğün argüman etti. Bu sebeple karara itiraz ettiğini belirten Çam, “Zihinsel pürüzü bulunan, ölmüş bir çocuk, nasıl şikâyetçi olabilir? Maktulün öbür kardeşleri de kendisi üzere, özel tahsil öğrencisi. Duruşmada bu çocukların sözü dahi alınamadı, zihinsel engelli oldukları için. Raporları neredeyse teğe bir tıpkı. Siz bir yandan bu çocukları mahkemede dinleyemiyorsunuz, başka yandan bu türlü bir karar veriyorsunuz. Mahkeme, ‘çocuğu esasen cezalandırdık, daha fazlasına gerek yok’ üzere bir niyet içerisinde üzere. Ama böylelikle istismardan ceza vermemiş oluyorlar” formunda karara reaksiyon gösterdi.

Manisa Salihli Devlet Hastanesi’nce 2017 yılında hazırlanan Engelli Sıhhat Heyeti Raporu’na nazaran Z.Ç., “özgül öğrenme güçlüğü” yaşıyordu. Bu raporda yedi hekimin imzası mevcut.

DW Türkçe’ye VPN ile nasıl ulaşabilirim?