Dağlık Karabağ'daki Ermeni idaresi kendini feshediyor

Dağlık Karabağ’daki Ermeni idaresi kendini feshediyor

Azerbaycan’ın son operasyonu sonrası silah bırakan Dağlık Karabağ’daki Ermeni idare kendini feshedeceğini açıkladı. Kendini “Artsakh Cumhuriyeti” olarak isimlendiren ayrılıkçı idarenin önderi Samvel Şehrimanyan, imzaladığı kararnameyle “tüm devlet kurumlarının yıl sonuna kadar feshedileceğini” bildirerek “Artsakh Cumhuriyetinin varlığının 1 Ocak 2024 prestijiyle son bulacağını” açıkladı. Şehrimanyan, kararın “Artsakh halkının hayati çıkarları ve fiziki güvenliğini sağlama önceliği nedeniyle alındığını bildirdi.

Ayrılıkçı idare, Sovyetler Birliği’nin dağılması sonrası 1991’de Azerbaycan’dan bağımsızlığını ilan etmiş, Birinci Dağlık Karabağ Savaşının akabinde 1994’te fiilen tam bağımsız hale gelmişti. Lakin Ermenistan dahil olmak üzere dünyada hiçbir devlet tarafından tanınmadı.

Ayrılıkçı başkan Şehrimanyan’ın bugün imzaladığı kararnamede Dağlık Karabağlı Ermenilerin, Azerbaycan’ın sunduğu “yeniden entegrasyon koşulları” ile ilgili bilgi edinmeleri ve bölgede kalıp kalmayacaklarına dair kararlarını “bağımsız ve kişisel bir şekilde” almaları istendi. Şehrimanyan, Azerbaycan ile varılan mutabakat uyarınca, bölgeyi terk etmek isteyen herkesin “özgürce, gönüllülük temelinde ve manisiz bir şekilde” Ermenistan’a geçişinin sağlanacağını belirtti.

Ermeni nüfusun yarısından fazlası Ermenistan’a geçti

Fesih kararı, Dağlık Karabağ’daki 120 bin kişilik Ermeni nüfusun yarısından fazlasının Ermenistan’a geçtiği haberleri sonrasında geldi. Ermenistan’dan yapılan açıklamada Perşembe sabahı prestijiyle ülkeye geçiş yapan Dağlık Karabağ Ermenilerinin sayısının 65 bini aştığı duyuruldu. Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, “önümüzdeki günlerde” Dağlık Karabağ’daki tüm Ermeni kökenlilerin bölgeyi terk etmiş olacağını bildirdi, bunun bir “etnik temizlik” olduğunu tez etti.

Azerbaycan’ın yaklaşık 24 saat süren “antiterör operasyonu” sonrasında 20 Eylül’de imzalanan ateşkes mutabakatı çerçevesinde ayrılıkçı Ermeni idare silah bırakarak silahlı güçlerini feshetmiş, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan’a tekrar entegrasyonu için müzakerelere oturmayı kabul etmişti.

Sovyetler Birliği devrinde Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti içinde özerk bir statüye sahip olan Dağlık Karabağ, Sovyetler Birliği’nin dağılma sürecinde kanlı bir savaşa sahne oldu. Birinci Dağlık Karabağ Savaşı, Sovyetler’in dağılması öncesinde Ermenistan’a bağlanmak isteyen Ermenilerle bunu kabul etmeyen Azeriler ortasında çatışmalarla başlamış, Sovyetler’in dağılması sonrası bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan ile Ermenistan ortasında devam etmişti. Ermenistan’ın Karabağ’a saldırmasıyla başlayan ve çok sayıda insan hakları ihlalleri ve katliamlara sahne olan savaşta 1988-1994 yılları ortasında yaklaşık 30 bin kişi hayatını kaybetti, birçok Azeri olmak üzere bir milyonu aşkın kişi yerinden edildi.

Azerbaycan, 2020 yılında 44 gün süren İkinci Dağlık Karabağ Savaşında bölgenin büyük kısmını tekrar ele geçirdi.

DW,AFP/BK,EC