Faizde yolun sonuna gelindi mi?

Faizde yolun sonuna gelindi mi?

“Beraber yürüdüğümüz arkadaşlarımızdan faizi savunanlar, kusura bakmasınlar. Bu yolda ben, faizi savunanla bir arada olamam, olmam. Bu vazifede olduğum sürece faiz ve enflasyonla uğraşımı sonuna kadar sürdüreceğim. Bu mevzuda Nas ortada. Nas ortadayken sana, bana ne oluyor?”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, yaklaşık iki yıl evvel, Kasım 2021’de hükümet olarak yüksek faiz ile gayret edeceklerinin altını bu sözlerle çiziyordu.

Erdoğan’ın “Faiz neden, enflasyon sonuçtur” söylemi ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na (TCMB) verdiği talimat sonrasında, Eylül 2021’de siyaset faizi yüzde 19’dan yüzde 18’e indirilmiş ve Türkiye’yi ağır bir enflasyon krizine sokacak devir başlamıştı.

Beklentiyi aşan artış

Haziran 2023’e kadar TCMB siyaset faizini yüzde 8,5’e kadar indirirken bu devirde resmi enflasyon yüzde 85’in üzerine çıktı. 28 Mayıs seçimlerinden zaferle çıkan Erdoğan, haziran başında iktisadın başına Mehmet Şimşek’i, TCMB’nin başına da Hafize Gaye Erkan’ı getirerek faiz indirimi sürecine son vermiş oldu.

Merkez Bankası haziranda 650, temmuzda 250, ağustosta 750 baz puan, eylül ve ekimde 500’er olmak üzere beş toplantıda toplam 2650 baz puan faiz artırmıştı. Para Siyaseti Kurulu’nun (PPK) Perşembe günü aldığı son 500 baz puanlık artış kararıyla, yıl sonu için öngörülen yüzde 40’lık faiz düzeyine kasım ayında ulaşıldı.

Yurt içinde piyasa beklentisi ise kasım ayında 260 baz puanlık bir artışın akabinde, aralık ayında da 250 baz puanlık faiz artışı ile yılın yüzde 40’lık siyaset faizi ile kapatılmasıydı. JPMorgan, Morgan Stanley ve SocGen üzere yabancı kurumlar da TCMB’nin siyaset faizini bu toplantıda 250 baz puan artıracağını öngörmüştü.

Faiz kararı sonrasında yayınlanan PPK metninde, enflasyonu düşürmek için gerekli nakdî sıkılık seviyesine, yani siyaset faizinde kâfi bölgeye değerli ölçüde yaklaşıldığı, mali sıkılaştırma suratının yavaşlatılacağı ve sıkılaştırma adımlarının kısa vakit diliminde tamamlanacağı kaydedildi. Bu açıklama akıllara “Faiz artışı periyodu kapanıyor mu?” sorusunu getirdi.

“Faiz artışı yüzde 45’te duracak”

Politika faizinin yüzde 40 düzeyine yükseltilmesinin piyasalara verilmiş olumlu bir bildiri olduğunu vurgulayan İntegral Yatırım Araştırma Müdürü Seda Yalçınkaya Özer, DW Türkçe’ye yaptığı açıklamada, “Metinde geçen ‘sıkılaştırma adımları kısa bir vakit diliminde tamamlanacaktır’ sözünden, yılın son toplantısında 500 baz puanlık artırım ile Banka’nın bekle-gör stratejisine geçeceğini düşünüyoruz” diyor.

Para Siyaseti Kurulu’nun (PPK) açıklamasında faiz artırımı dışında sadeleşme ve miktarsal sıkılaşmanın ehemmiyetinin de altının çizildiğini lisana getiren Özer, yıl sonunda enflasyonun yüzde 65 düzeyinde gerçekleşeceği öngörüsünde bulundu.

Seda Yalçınkaya ÖzerFotoğraf: privat

Özer, “Son toplantıda yapılacak olan artırım ile metinde geçen sıkılaşma süreci kısa müddette tamamlanacaktır tabiri gerçekleşebilir. Merkez Bankasının yılı yüzde 45 düzeyinde kapatacağını ve 2024 yılı için dezenflasyon sürecinin takip edileceğini düşünüyoruz” diye konuştu.

Enflasyon artışı yavaşlamaya başladı

Türkiye’de enflasyon Ekim ayında giyim-ayakkabı ve konut ana harcama kümelerinde yaşanan artışların öncülüğünde aylık yüzde 3,43 yükselirken, yıllık yüzde 61,36 olarak kaydedilmişti. TCMB Lideri Hafize Gaye Erkan Kasım ayının başında yapılan enflasyon raporu toplantısında, aylık bazda enflasyonda yavaşlamanın başladığını söylemiş; fakat enflasyon görünümünde bariz güzelleşme başladığını söylemek için erken olduğunu söz etmişti.

Merkez Bankası varsayımlarına nazaran, yıllık enflasyon mayıs ayında yüzde 70’in biraz üzerinde tepe yaptıktan sonra 2024 sonunda yüzde 36’ya kadar gerileyecek. Bu ortada Türkiye’nin kredi risk primi (CDS) de TCMB’nin faiz kararı haftasında 343,1 baz puan ile 19 Mart 2021 tarihinden bu yana geçen 33 aylık devirdeki en düşük seviyeyi görmüş oldu.

“Yılbaşından sonra seçim iktisadı başlayacak”

DW Türkçe’ye konuşan Kırklareli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sinan Alçın, Merkez Bankası’nın kasım ayında 500 baz puanlık faiz artışı ile “önden yüklemeli” bir artış gerçekleştirdiğini lisana getiriyor.

Prof. Dr. Sinan AlçınFotoğraf: privat

Merkez Bankası’nın yılın son PPK toplantısının yapılacağı 21 Aralık’ta son bir faiz artışı yapabileceğini lisana getiren Prof. Alçın, “Yılbaşından itibaren mahallî seçim sürecinin sonuna, yani Nisan 2024’e kadar Merkez Bankası’nın faiz artırımına son vereceğini düşünüyorum. Zira yılbaşından sonraki 3 aylık devirde seçim iktisadı uygulanacak, kamu harcamaları artırılacak” diye konuşuyor.

Öte yandan TCMB’nin “miktarsal sıkılaştırma” olarak tanımlanan piyasadaki para ölçüsünü denetim edecek birtakım düzenlemeler yapabileceğini kaydeden Prof. Alçın, “Örneğin bir kesime kredi imkanı getirilmesi, ya da kredi kartı taksit sınırlaması üzere adımlar olabilir” biçiminde konuşuyor.

Erdoğan: TL’de bedel kaybı sürecinde sona gelindi

Cezayir ziyareti dönüşü uçakta gazetecilerin sorularını yanıtlayan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Dezenflasyon programımız çok büyük ihtimalle TL’de gerçek bir değerlemeye sebep olabilir, TL’nin gerçek olarak bedel kaybettiği süreç sona gelmiştir” açıklaması yapmıştı.

Önümüzdeki periyotta sağlıklı siyasetler ve yapısal ıslahatlarla yatırımcı inancını kazanacaklarını öne süren Erdoğan, “Bu itimat fon akışını tetikleyecek. Global sermayeyi ülkemize çekmek için, kazan kazan prensibiyle hareket etmeye de Türkiye’ye yakışır halde insani duruş sergilemeye de devam edeceğiz. Kimse merak etmesin, biz savunma sanayi alanında da öbür alanlarda da ismimizden daha çok kelam ettireceğiz. Yeni adımlarımız da yoldadır” demişti.

“2024’te enflasyon riski devam edecek”

Prof. Dr. Sinan Alçın’a nazaran, hükümetin faiz artırımına son vermeye hazırlandığı bu süreçte, enflasyonda yaşanan tırmanışın devam etmesi 2024’ün ikinci yarısı için riskli bir tablo ortaya koyuyor.

2024’ün birinci çeyreğinde enflasyonun yüzde 70’i aşabileceğini, bu noktada yüzde 40-45 seviyesindeki siyaset faizinin kâfi olmayacağını kaydeden Alçın, şu değerlendirmelerde bulunuyor:

“Dolayısıyla Erdoğan’ın gönlünden faiz indirimine dönüş geçse de, lokal seçimden sonra yine faiz artırımı patikasına girilebilir. Aksi takdirde yeni bir enflasyonist kriz periyodu başlayabilir. Bu nedenle Erdoğan’ın ‘TL’de paha kaybı bitti’ açıklaması erken yapılmış bir açıklama oldu.”