Gergin basın toplantısının akabinde işbirliği iletileri

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve mesken sahibi Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Berlin’de dün akşam gergin geçen ve İsrail konusunda görüş ayrılıklarının yaşandığı basın toplantısının akabinde akşam yemeğine geçti. Alman hükümet kaynaklarının verdiği bilgiye nazaran akşam yemeğinin yaklaşık iki saat sürdü ve iki önder ortasında gerçekleşen görüşmede çok sayıda başlıkta mutabakat sağlandı.

Scholz’un görüşmede, son aylarda Türkiye’den Almanya’ya artan iltica müracaatlarını gündeme getirdiği öğrenildi. Scholz’un muhafaza statüsü alamayan bireylerin geri dönüşü konusunda “sağlam bir sistem gerektiğini” aktardığı, iki başkanın Almanya ve Türkiye içişleri bakanlıklarının yeni oluşturduğu çalışma kümesinin eforlarını memnuniyetle karşıladığı ve bu çalışma kümesini kısa mühlet içinde bir mutakabata varmaları konusunda görevlendirdikleri vurgulandı.

Türkiye’den Almanya’ya gönderilen imamların durumu da görüşmede gündeme geldi. Scholz ve Erdoğan’ın imamların Almanya’daki eğitiminin süratle yaygınlaştırılması ve Türkiye’den imam gönderilmesi uygulamasına etaplı olarak son verilmesine ait mutabakata vardığı belirtildi.

“Türkiye güç merkezi haline gelebilir”

Scholz – Erdoğan görüşmesinde, ekonomik ve dış politik hususlar da gündeme geldi.

Alman hükümet etraflarından edinilen bilgilere nazaran Türkiye’nin coğrafik pozisyonu prestijiyle bölge için bir güç merkezi haline gelmesinin mümkün olabileceği ele alındı. Görüşmede, Scholz ve Erdoğan’ın 30 Kasım-12 Aralık tarihlerinde Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başşehri Dubai’de gerçekleştirilecek BM İklim Tepesi COP28’e ait olarak iklim amaçlarına ulaşmanın yollarını da tartıştığı ve Almanya’nın Memleketler arası İklim Teşebbüsü fonu aracılığıyla Türkiye’nin ahengini destekleyebileceği üzerinde duruldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başbakan Olaf Scholz Fotoğraf: Bernd von Jutrczenka/dpa/picture alliance

Scholz’un Erdoğan’la görüşmesinde Almanya’nın İsrail’le dayanışmasının altını bir defa daha çizdiği ve Hamas’ın terör hücumlarını tekrar kınadığı vurgulandı. Görüşmede Gazze’deki insan durum, rehinelerin özgür bırakılması ve bölgesel tansiyona ait kaygıların de ele alındığı ve her iki önderin Gazze Şeridi ve Ortadoğu çatışmasına ait “olası persfektifleri” gündeme getirdiği kaydedildi.

Ermenistan-Azerbaycan ortasında barış anlaşması

Görüşmede Tükiye – Yunanistan alakaları, Ukrayna savaşı ve Ermenistan-Azerbaycan bağları de ele alınan mevzulardan oldu.

Alman hükümet kaynaklarına nazaran Scholz ve Erdoğan Rusya’ya, Ukrayna’ya yönelik hücumlarına son vermesi davetinde bulunulması için muahede sağladı. Scholz’un Erdoğan’a İsveç’in NATO üyeliğinin Türkiye’deki onay sürecini sorduğu ve onayın süratli bir halde sonuçlanması konusunda davette bulunduğu belirtildi. Görüşmede bu yıl Ermenistan ve Azerbaycan ortasında barış muahedesi yapılması için de mutabakat sağlandığı, ayrıyeten Türkiye – Ermenistan hududunun açılması konusunun da görüşüldüğü belirtildi.

Scholz’un Türkiye ve Yunanistan ortasındaki olumlu gelişmelerden de memnuniyet duyduğu vurgulandı.

Deprem bölgelerine yardım

Öte yandan Scholz’un 6 Şubat zelzelelerinin etkilediği bölgelerde Alman hükümetinin eğitim altyapısının yine inşasına vereceği takviye konusunda Erdoğan’ı bilgilendirdiği öğrenildi.

Berlin’de gergin geçen basın toplantısı

Erdoğan ve Scholz’un Berlin’de düzenlediği basın toplantısı gergin anlara sahne oldu. Basın toplantısında açıklamasının geniş bir kısmını İsrail’e yönelik tenkitlere ayıran Erdoğan, Batı ülkelerini Filistin’de yaşananlara karşı ses çıkarmamakla eleştirdi. Gazze’deki sivil ölümlere karşı harekete geçilmesini isteyen Erdoğan, “İsrail-Filistin savaşını bir suçluluk psikolojisi içinde değerlendirmemek gerekir. Ben rahat konuşuyorum. Zira bizim İsrail’e borcumuz yok. Borçlu olsak bu kadar rahat konuşmazdık. Biz Holokost cenderesinden geçmedik” tabirlerini kullandı.

Scholz ise İsrail’in var olma hakkının Almanya açısından tartışmaya açık bir durum olmadığını vurgulayarak, İsrail’in memleketler arası hukuk çerçevesinde legal müdafaa hakkı olduğunun altını çizdi. Scholz, daha sonra toplumsal paylaşım platformu X üzerinden Türkçe olarak yaptığı paylaşımda “Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ben Ortadoğu sorunu konusunda epeyce farklı bakış açılarına sahibiz. Tam da bu nedenle direkt görüşmek çok değerlidir. Lakin net olarak tabir edeyim: İsrail’in var olma hakkı Almanya için mutlaktır. Ülkemizde antisemitizme yer yoktur” dedi.

DW/HS,HT

DW Türkçe’ye VPN üzerinden nasıl ulaşabilirim?