Hamas yaptırımları: ABD ve AB Türkiye'yi mercek altına aldı

Hamas yaptırımları: ABD ve AB Türkiye’yi mercek altına aldı

İsrail ile Hamas ortasındaki savaşa insani orta verilmesi için günlerdir yürütülen müzakerelerin sonuçlanması, tarafların süreksiz ateşkes konusunda mutabakatı, memleketler arası toplumda derin bir nefes alınmasını sağladı.

Bu sayede Gazze’deki Filistinlilere insani yardımların ulaştırılması, Hamas’ın elindeki İsrailli rehinelerin bir kısmının özgür bırakılması hedeflenirken, birebir vakitte Ortadoğu’da son haftalarda tırmanan tansiyonun da düşmesi umut ediliyor.

Ancak İsrail-Hamas savaşı sona ermiş değil. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, Hamas’ı yok etme maksatlarına ulaşana kadar savaşmaya devam edeceklerini duyurdu. ABD başta olmak üzere Batılı devletler de terör örgütü olarak tanımladıkları Hamas’a sağlanan siyasi ve mali dayanağın önünü kesmeye odaklanıyor.

Batılı başkentlerin odağında, Hamas’ın bir “direniş hareketi” olduğunu savunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da olduğu belirtiliyor.

Hamas’ın Türkiye’deki faaliyetleri mercek altında

Erdoğan’ın Hamas’ı siyasi telaffuzlarıyla desteklemekle kalmadığı, Türkiye’yi son on yılda bu örgütün adeta “sığınağı” ve “finans merkezi” haline getirdiği tez ediliyor.

Die Welt am Sonntag gazetesinin istihbarat kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Hamas’ın finans faaliyetlerinde bilhassa Türk bankaları ile Türkiye’de faaliyet gösteren şirketlerin oynadıkları rolün “dikkat çekici” olduğu belirtiliyor.

Haberde yer verilen bilgilere nazaran Hamas’ın, Almanya’da şubesi ya da muhabir ağı bulunan Türk bankalarında Euro hesapları var ve örgüt Avrupa’da topladığı paraları Türkiye’ye, bilhassa bu hesaplar üzerinden transfer ediyor.

“Türkiye en büyük destekçisi”

Ayrıca İran’ın Hamas’a mali dayanağını de yeniden Türkiye üzerinden Gazze ya da Batı Şeria’ya ulaştırdığı belirtilirken, paranın Türkiye’de hangi yollarla aklandığı da anlatılıyor. Türkiye’de faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları ve şirketler üzerinden de örgüt için para toplandığı, ayrıyeten Hamas yetkililerin pek çok Türk bankasında hesaplarının bulunduğu, hesap numaraları paylaşılarak aktarılıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Hamas başkanı İsmail Haniye ve Filistin Özerk İdaresi Lideri Mahmud Abbas ile görüşmüştü (26 Temmuz 2023)Fotoğraf: Mustafa Kamaci/Anadolu Agency via REUTERS

Habere nazaran memleketler arası istihbarat kuruluşları, “Türkiye’nin Hamas’ın finans idaresinin en büyük destekçisi olduğu” konusunda hemfikir. Ayrıyeten Hamas’ın 7 Ekim’de İsrail’i amaç alan hücumunda Türkiye topraklarında faaliyet gösteren yapılanmaların rol oynayıp oynamadıkları da araştırılıyor.

“Türkiye merkezi bir kavşak konumunda”

DW Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Alman terörle uğraş uzmanı Dr. Hans-Jakob Schindler, Hamas’ın asıl ana destekçilerinin İran ve Katar olduğunu söylemekle birlikte, Türkiye’nin de Hamas’a para akışına müsaade veren bir ülke pozisyonunda bulunduğuna işaret etti.

Schindler, kâr emeli gütmeyen Aşırıcılıkla Gayret Projesi (CEP) isimli memleketler arası kuruluşun kıdemli yöneticisi. Geçmişte Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nun IŞİD, El Esas ve Taliban yaptırımlarını izleme grubunun koordinatörlüğünü yürüten Schindler, birebir vakitte global terörizmle gayret yaptırımlarının geliştirilmesinden de sorumluydu.

Schindler’e nazaran Hamas Türkiye’de hem yardım kuruluşları kisvesi altında para topluyor, hem de şirketlerden oluşan bir ağ yoluyla mali kaynak sağlıyor.

Alman uzman, “Görünen o ki Türkiye, Hamas’ın finans faaliyetlerinde etkin olan bu şirketler için merkezi kıymete sahip bir kavşak konumunda… Türkiye Hamas’ı bir terör örgütü olarak tanımıyor, bu nedenle Türk kanunları bakımından bunu sorun olarak görmüyor olabilirler. Lakin başka birtakım ülkeler de Hamas’ın bu tıp faaliyetlerine göz yumarken, Türkiye’nin bir adım öteye geçtiğini görüyoruz. Zira Türkiye Hamas’a açıkça takviye beyan ederken, yeniden aleni bir formda İsrail zıddı bir durum takınıyor. Bu NATO üyesi bir ülke için, hiç de uygun bir durum değil” dedi.

Yaptırımlar uygulanabilir mi?

Peki, bu süreç, Türkiye’ye yönelik yeni yaptırımların kararlaştırılmasına yol açabilir mi? Bu soruyu, ABD’nin Türkiye’deki kimi şirketlere Hamas’a sağlanan mali takviye nedeniyle aslında yaptırım uygulamaya başladığına dikkat çekerek yanıtlamaya başlayan Dr. Hans-Jakob Schindler, şunları kaydetti:

“Almanya’da Hamas’ın finansmanının önlenmesine ait yürütülen tartışmalardan da görebileceğiniz üzere şu çok açık: 7 Ekim’den sonra bu alanda adımlar atılması gerektiği anlaşıldı. Hamas’a tüm para akışı, yani devletlerin direkt yardımları, şirketler ağı üzerinden giden para, yardım kuruluşları üzerinden toplanan mali kaynaklar, yine çok dikkatlice mercek altına alınıyor. ABD ve Avrupalılar birlikte hareket ederek yaptırımların azamî seviyede sonuç vermesi için çabalayacak. Bu da lakin ABD ve AB’nin birebir yaptırımları uygulaması ile mümkün. Avrupalıların da yakın bir vakitte ABD ile emsal yaptırım kararları almaları olası. Bu Avrupalıların Hamas ile çabaya sunabileceği bir katkıdır. Bu nedenle Hamas’ın para musluğunun olabildiğince sıkılması, para akışının olabildiğince akamete uğratılması değer taşıyor. Yaptırımlar da bunun bir kesimidir. Bizler, çok sayıda Filistinlinin vefatına yol açan, Filistin halkını zerre umursamayan Hamas’a, ülkelerimizden mali kaynak gitmesine müsaade vermemeliyiz. Bu korkuyu Türkiye de paylaşmalı.”

Hamas neden bir terör örgütü olarak görülüyor?

Bu ortada Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, 7 Ekim’de İsrail’de ortalarında çocuk, bayan ve yaşlı insanların da bulunduğu yaklaşık 1200 kişiyi öldüren, 200’den fazla kişiyi de rehin alan Hamas’ın en şiddetli savunucusu haline gelmesi de soru işaretlerine yol açıyor.

Aşırıcılıkla Çaba Projesi (CEP) Kıdemli Yöneticisi Dr. Hans-Jakob SchindlerFotoğraf: Dr. Hans-Jakob Schindler

Alman terör uzmanı Schindler, daha evvel de sivilleri gaye alan çok sayıdaki intihar hücumlarına karşın Hamas’ın bir terör örgütü olduğunu kabul etmeyenlerin de en azından 7 Ekim’deki vahşetten sonra artık bu gerçeği kabul etmek zorunda oldukları görüşünde.

Schindler, “7 Ekim’de artık herkes için Hamas’ın bir terör örgütü olduğu, amacına ulaşmak için mutlak vahşete başvurduğu, sivilleri gaye aldığı, çocukları bayanları kaçırdığı, insanları canlı diri yaktığı, terör araçlarını kullandığı ve amacına ulaşmaya çalışırken de Filistin halkının yaşadığı acıları da hiçbir formda umursamadığı anlaşılmış olmalı. Bütün bunlar legal bir direniş olarak tanımlanamaz” dedi.

“Hamas önderleri inançta ve lüks içinde yaşıyor”

Resmi ismi İslami Direniş Hareketi olan Hamas’ın, birinci İntifada sırasında Mısır’daki Müslüman Kardeşlerin Filistin kanadı olarak kurulduğunu ve kurulduğu günden bu yana dünyanın İslamlaştırılması gayesinin, Hamas’ın ideolojisinin bir modülü olduğuna dikkat çeken Schindler, 2006’da seçimleri kazandıktan sonra Hamas’ın öbür tüm Filistinli kümeleri şiddet yoluyla Gazze’den sürdüğünü, kalanları da ya hapsettiğini ya da öldürdüğünü söyledi.

“Hamas’ın kendi ideolojisi dışındaki rastgele bir siyasi görüşe sahip Filistinlilere hiçbir tahammülü yok” diyen terör uzmanı, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Bu da şunu açıkça ortaya koyuyor: Hamas Filistinlileri değil yalnızca Hamas’ı temsil ediyor. İdeolojisi evvel denetim ettiği bölgelerde İslam devletinin inşa edilmesini öngörüyor, daha sonra bunun bütünüyle yok etmeyi hedeflediği İsrail’e daha sonra da tüm dünyaya yaymayı hedefliyor… Gazze’nin kalkınması, Filistin halkının refahı, hiçbir vakit Hamas’ın gayesi olmadı…”

Hamas’ın İsrail’e saldırısı sonrasında 7 Ekim’de başlayan savaşta ölen Filistinlilerin sayısı 14 bini aşarken, 1 milyon 700 bin Filistinlinin de yerinden edildiği belirtiliyor. Gazze Şeridi fecî bir insani felakete sahne oluyor.

Uluslararası terör uzmanı Schindler ise Hamas başkanlarının savaş bölgesinden çok uzakta, son derece inançta, büyük bir lüks içinde hayatlarını sürdürdüklerine dikkat çekerek, “Filistin halkının yaşadığı acıları umursamayanların, Filistin halkını temsil etme argümanında bulunamayacağını” vurguluyor.

ABD’de Erdoğan’dan ne istiyor?

Washington’da da dikkatler Türkiye’ye çevrilmiş durumda. ABD Lideri Joe Biden, Ekim ortasında Hamas ve terörünü finanse edenlerin, faaliyetlerini kolaylaştıranların “peşine düştüklerini” duyururken, yaptırımlarla Hamas’ın mali yapısını çökertmeyi, dış finansmanını kesmeyi ve yeni finansman kanallarına erişimini de engellemeyi hedeflediklerini vurgulamıştı.

Washington’un odağındaki ülkeler ortasında Türkiye de bulunuyor.

Hatta ABD idaresi, İsrail’i amaç alan 7 Ekim saldırısının akabinde Hamas ve destekçilerine yönelik tavrını bir dizi yaptırım kararlarıyla sertleştirmiş, yaptırım listesine Türkiye’de faaliyet gösteren kişi ve şirketler de dahil edilmişti.

Washington Ankara’dan Hamas’ı terör örgütü ilan etmesini, Hamas’ın İstanbul’daki ofisi ve örgüt ismine Türkiye’de faaliyet gösteren kuruluşların kapatılmasını, Hamas yetkililerine verilen Türk vatandaşlığı ve pasaportların da iptal edilmesini istiyor.

Türk bankaları için “soruşturma” talebi

ABD Kongresi’nde de Türkiye’ye yönelik Hamas baskısının yaptırımlarla sertleştirilmesi beklentisi var. Kongre üyeleri Ekim ayı sonunda Dışişleri Bakanı Antony Blinken’e gönderdikleri mektupta Biden idaresine “Türkiye Cumhuriyeti’nin Hamas’ın operasyonlarını destekleme ve kolaylaştırmadaki rolünden sorumlu tutulması için ivedilikle harekete geçilmesi” davetinde bulunmuştu.

Kongre üyeleri ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’a gönderdikleri mektupta, “Cumhurbaşkanı Erdoğan Türkiye’yi Hamas için bir sığınak haline getirdi” argümanı yer aldı.Fotoğraf: Olivier Douliery/AP Photo/picture alliance

“Cumhurbaşkanı Erdoğan Türkiye’yi Hamas için bir sığınak haline getirdi” tezine yer verilen mektupta, uzmanların Türkiye’yi “Hamas’ın Gazze’den sonraki en büyük ikinci üssü” olarak nitelendirdiklerine dikkat çekilmişti.

Mektupta ayrıyeten Türk yetkililerinin Hamas’ın 7 Ekim’deki İsrail saldırısına müdahil olup olmadığının araştırılması, Türk bankalarının Hamas’ın finansmana karışıp karıştırmadıklarının soruşturulması, bu tarafta bulgulara ulaşılması durumunda ilgili bankalar hakkında yaptırım kararı alınması istendi.

Türkiye hakkında öne sürülen savlar neler?

Kongre üyelerinin, Türkiye’nin 2012’den bu yana Hamas’ın askeri kanadına mesken sahipliği yaptığını belirttikleri mektupta, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından terör örgütü Hamas’a sağlandığı tez edilen siyasi, lojistik ve mali dayanak ile ilgili olarak da dikkat alımlı bilgiler yer almıştı. Yer verilen argümanlar özetle şöyle:

  • İstanbul ofisi, Hamas’ın İsrail’e karşı atak düzenleme kapasitesini güçlendirmek için kıymetli bir merkez olarak fonksiyon görüyor ve İsrail’e yönelik çok sayıda terör hücumuyla da ilişkilendirilmiştir. Bu ofis Hamas militanlarına eğitim veriyor, Türk finans kurumları aracılığıyla kara para aklıyor ve teröristlerin İsrail topraklarına sızmasını kolaylaştırıyor.
  • Hamas’ın İstanbul’daki operasyonlarını yöneten isim Hamas’ın Siyasi Ofis Lider Yardımcısı Salih El Aruri. El Aruri birebir vakitte 7 Ekim saldırısını gerçekleştiren Hamas’ın askeri kanadı İzzeddin El Kassam Tugaylarının kurucularından.
  • Türk hükümeti, ABD tarafından terörist ilan edilen ve başına 5 milyon dolar para mükafatı konulan El Aruri dahil Hamas mensuplarına Türk vatandaşlığı vererek, serbestçe hareket edebilmelerini ve terör operasyonları planlayabilmelerini kolaylaştırdı.
  • Hamas’ın Finans Ofisi Lideri Zaher Jabarin de İstanbul’da faaliyet gösteriyor, buradan Hamas’ın İsrail’deki terör operasyonlarını yönetiyor ve finanse ediyor.
  • Hamas’ın Türkiye’deki bir öbür temsilcisi Cihad Yağmur (Jihad Yaghmour) da Hamas için paravan olarak sivil toplum örgütleri kurulmasına yardımcı oluyor ve Türk hükümeti ve istihbarat teşkilatı ile irtibatı sağlıyor.
  • Türkiye Hamas’ın mali kaynak ve materyal tedariğinde de kaynak ülke olmuştur. Eylül ayında İsrail, Türkiye’den Gazze’ye yapılmakta olan sevkiyatta roket üretiminde da kullanılan 16 ton gereç ele geçirildiğini açıkladı. Bu materyallerin Hamas’ın İsrail’e fırlattığı roketlerin imalinde kullanılan amonyum klorür içerdiği belirtildi. Türkiye ister Hamas’ın terör faaliyetlerine direkt müdahil olmuş isterse bunlara göz yummuş olsun, bu durum affedilemez.


“IHH terör örgütü ilan edilsin” çağrısı

Bu ortada Washington merkezli Demokrasileri Savunma Vakfı (FDD) da son günlerde yayımladığı yazılarda Türkiye ile ilgili emsal tezleri gündeme taşıyor.

FDD’nin Araştırmadan Sorumlu Kıdemli Lider Yardımcısı Jonathan Schanzer ile vakfın kıdemli uzmanı Sinan Önemli tarafından kaleme alınan yazıda, Türkiye’nin Hamas için değerli bir “dış karargâh” haline geldiğine öne sürülüyor, ABD’nin Hamas’ı maksat alan yaptırımlarında Türkiye’ye odaklanılması gerektiğine dikkat çekiliyor.

İsrail tarafından geçen aylarda Türkiye’den Gazze’ye gönderilirken ele geçirilen ve roket imalinde kullanıldığı belirtilen patlayıcı materyallere dikkat çekilen yazıda, “Gazze’deki savaş sona erdiğinde Türkiye’nin açıklaması gereken çok şey olacak” deniliyor.

Sinan Önemli tarafından kaleme alınan ve “Türkiye’nin ‘Yardım’ Örgütü Teröre Dayanak İçin Bir Paravan” başlığını taşıyan bir başka makalede ise AKP hükümetine yakınlığı ile bilinen İnsani Yardım Vakfı’nın (IHH) Hamas dahil cihatçı yapılarla yakın bağı bulunduğu, terörü faal olarak desteklediği, ABD tarafından terör örgütü ilan edilmesi gerektiği belirtiliyor.