HEDEP'li Beştaş: İktidarın anayasa kayığına binmeyiz

HEDEP’li Beştaş: İktidarın anayasa kayığına binmeyiz

Genel seçimlere Yeşil Sol Parti ismiyle giren, seçimlerin akabinde oyların düşmesi nedeniyle öz tenkit süreci başlatan ve sonbahardaki kongre ile eş liderlerini ve ismini değiştiren Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (HEDEP) bugünlerde gerek mahallî seçimlere yönelik hazırlıkları gerekse ittifak ve anayasa değişikliği tartışmaları kapsamında gündemde.

HEDEP Küme Başkanvekili Meral Danış Beştaş, HEDEP olarak mahallî seçimler için rastgele bir parti ile şu anda ittifak görüşmesi içinde olmadıklarını, olursa da açık ve şeffaf olmasını istediklerini belirtti. Beştaş, anayasa değişikliği için ise iktidar ile görüşebileceklerini lakin “onların anayasa kayığına binmeyeceklerini” vurguladı.

Geçirdiği trafik kazasının akabinde hâlâ güzelleşme sürecinde olan Beştaş’a DW Türkçe olarak gündemdeki son gelişmeler, lokal seçimde ittifak yapıp yapmayacakları, anayasa değişikliği tartışmaları üzere bahislere dair yönelttiğimiz sorular ve karşılıklar şöyle:

DW: Gündemdeki 50+1 tartışmalarını sormak istiyorum. Cumhur İttifakı‘nda bir çatlak mı var yoksa farklı mı okumalıyız? Anayasa değişikliği için size gelirlerse ne diyeceksiniz?

Beştaş: Bahçeli bugünkü açıklamalarıyla tahminen birinci sefer çok sert çıkışıyor büyük ortağına. Belirli ki bir sorun var, içerde tartışmaları kesinlikle vardır lakin artık bu defa kamusallaşmış durumda. Tam içeriğini bilmiyorum ancak şunu söyleyeyim, yani birbirlerine muhtaçlıkları olduğu için sıkı sıkıya sarılmışlar zati. Bu türlü bir tablo da var. Çok uzun yıllar evvel demiştim; MHP AKP’lileşmedi, AKP MHP’lileşti diye. Şu anda MHP’nin tezlerini AKP de çok yüksek sesle tabir ediyor. Bu ülkede anayasa artık onlar için kullanışlı bir aparata dönüştü.

AKP ile MHP için anayasa onlar istediğinde değiştirilebilecek bir şey. Oyumuz yüksek mi? 50+1 yaparız. Oyumuz düştü mü? 40 ya da 45 yaparız. Yani kendine nazaran anayasayı değiştirmek istiyor. Bu anayasaların hem ruhuna hem yapılış hallerine hem de hedeflerine muhalif bir durum.

Bir de şöyle bir gerçek var, şimdiki anayasa yürürlükte değil ki. Şu anda Türkiye anayasasız, anayasaya uyulmuyor. Bunu en son Can Atalay sorununda gördük.

Biz şu anda maalesef darbe anayasasını savunur pozisyona geldik. Karşı olduğumuz bir anayasayı savunuyoruz. Neden? Zira mevcut kırıntılar bile uygulanmıyor. Artık bu anayasayı uygulamayan bir iktidar yeni anayasayı nasıl yapacak? Ya da esasen uymadığı bir anayasayı niçin yapacak?

Biz anayasa yapılması gerektiğini daima savunuyoruz ancak demokratik ve özgürlükçü bir anayasa. Bunu yapmak için de evvel anayasayı tartışmamız gerekiyor. Şu anda tartışma özgürlüğü yok. Evvel bunun sağlanması lazım. Bir sefer cezaevlerindeki siyasi mahpusların derhal hür bırakılması lazım. Lakin natürel ki anayasa talebimiz baki ve görüşmeye de açığız. Niçin açığız? Bu dediklerimizi tabir etmek için. Yoksa ‘hadi gelinsin dediklerinizi kabul edeceğiz’ manasında değil. Yani biz bir parti olarak anayasa tartışmalarından kaçmayız, bu mevzuda kendimize itimadımız tam. Lakin onların hazırladığı bir kayığa da binmeyiz.

“Şu anda hiç kimseyle ittifakımız yok”

Siyaset mahallî seçimde ittifaklar olup olmayacağını da tartışıyor. HEDEP olarak 31 Mart seçiminde ittifaklar konusundaki tavrınız ne olacak?

Bu mevzuda alınan bir kararımız yok. Eş genel liderlerimiz ittifaklara kapalı değiliz diye açıkladılar. Şöyle tabir edeyim; sonuçta bizim kesin olarak kazanacağımız yerler var. Birinci ve ikinci olduğumuz yerler yüzlerce merkezi kapsıyor. Buralarda esasen kendi adaylarımızla gireceğiz ve bir parti olmanın doğal sonucu olarak da Türkiye’nin her yerinde adaylarımızı göstermek aslolandır. İttifaklar daha çok istisnadır aslında.

İttifaklar bize çok sorulan soru. Bu da natürel ki seçim sisteminin getirdiği bir sonuç. Bizim şu anda hiç kimseyle ittifakımız yok. Ancak HEDEP çok bileşenli bir parti. Ayrıyeten genel seçimde Emek ve Özgürlük İttifakımız vardı. Onlarla da görüşüyoruz. Lakin öbür mevzuda bir karar olmadığı üzere şu anda bir aktivite de yok. Kapalı değiliz alışılmış ki ancak ittifak olacaksa unsurlu, açık ve kaidelerin konuşulduğu bir ittifak olmalı. İsmine iş birliği diyeceksek ya da belli bölgelerde birebir isimleri destekleyeceksek, ismi farklı biçimlerde konulabilir ancak şu anda o denli bir durum kelam konusu değil.

“Adalet Bakanıyla görüştük”

DW: Bu noktada basında çıkan birtakım haberleri sormak istiyorum. AKP ile görüşmeleriniz oldu, bunlar bir ittifak görüşmesi miydi?

Beştaş: Bu tartışmanın kendisi aslında bir ayrımcılık ve ötekileştirme. Oluşturulan yargılara ve algıya dair söylemek isterim ki bu da HEDEP’e yönelik yaklaşımın bir sonucu. İktidarın ya da farklı kısımların çıkardığı ‘HEDEP orayla da görüşebilir, burayla da görüşebilir, işte ittifak yaptı yapıyor’ tartışmaları rahatsız edici.

Basında çıkan görüşme büsbütün hasta mahpuslarla ilgiliydi. Biz de görüştük. Ben mesela Saruhan (Oluç) Bey’le birlikte Adalet Bakanıyla görüştüm, (bu görüşmenin) bir hafta sonrasında. Pervin (Buldan) Hanım’la Sırrı (Süreyya Önder) Beyefendi de bu mevzuda görüşmüştü. Zira önemli şikayetler var cezaevinden. Bir ittifak görüşmesi değildi. Ayrıyeten bir ittifak görüşmesi niçin Adalet Bakanıyla yapılsın? Yani bunun bir manası yok. AKP ile de CHP ile de Gelecek ile de hiçbir partiyle bizim bir ittifak görüşmemiz yok.

Cezaevinde bulunanların durumu sizin için evvelce de önemli bir meseleydi. AKP ile bu görüşmeler daha evvel de yapılıyor muydu, kabul ediyorlar mıydı taleplerinizi? Tahminen bu nedenle tartışılıyor olabilir mi?

Bu bahiste şunu söyleyeyim, biz daima görüşüyoruz, yani bu yeni bir şey değil. Kıymetli bir soru sordunuz; yani mesela Adalet Bakanlığıyla küme ismine küme lider vekilleri olarak biz sahiden daima görüşüyoruz. Yani bize talep geliyor, dilekçe geliyor ya da bir sorun geliyor. Telefonla ya da yüz yüze orta ara görüşüyoruz. Yani bu türlü ‘kabul etmediler’ diye bir şey diyemeyiz, zira kabul ediyorlar.

Meclis için şunu söylemek isterim, burası bir yasama meclisi, yasama organı ve siyasi kanılarımız, duruşumuz net. Bu ne kapı gerisinde ne kapı önünde değişir. Yani HEDEP olarak bunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim. Hiçbir halde değişmiyor. Yani biz gidip artta konuşunca kimseye kelamlar vermiyoruz ya da farklı bir şey yapmıyoruz. Çalışma programı konuşuluyor, hangi kanun ne kadar sürer bu cins şeyleri konuşuyoruz.

Bu çeşit temaslar aslında bütün partiler ortasında var. Bütün partilerin de iktidarla var. Siyaseten yarışırsın, rekabet edersin. Fakat o an akut bir sorun varsa da konuşursun.

O vakit anlıyorum ki ittifaklar konusunda şu an için başınız net. Kapalı kapılar ardında bir ittifak istemiyorsunuz?

Evet, o denli bir şey olmayacak. Yani 2018’de biz kendimiz karar aldık hiç görüşmeden ve destekleyeceğiz dedik. Bu sefer bu türlü bir şey olmayacak. Yani görüşmeden, prensipler belirli olmadan, kamuya alenileşmeden. Sonuçta toplumsal bölümlerin ve halkın bilmeye hakları var. Bizim seçmenimizin de onların da her kim ise. Herkesin bilme hakkı var. Son lokal seçimde ‘Biz AKP’ye kaybettireceğiz, demokrasinin önünü açacağız, uygun adaylara dayanak verebiliriz?’ üzere bir stratejimiz vardı. Bu devir bu türlü bir stratejimiz yok.

Ankara ve İstanbul için de mi yok?

Hiçbir yer için yok. Esasen şu anda bir temas yok, görüşme yok, ne dersem havada kalır.

Özel’in Pervin Chakar’ın konserine gidişi

CHP Genel Lideri Özgür Özel‘in Kurultay’da Selahattin Demirtaş‘a selam göndermesi, Kürt soprano Pervin Chakar’ın konserine giderek elini öpmesi iktidar ve medyası tarafından çok gündeme getiriliyor. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Aslında bu yaratılan bir şey, şuurlu bir siyaset. AKP ve MHP ve muhakkak odakların, bilhassa milliyetçi ırkçı kısımların yaklaşımlarının sonucu bu. Bu ülkede halk için söyleyemem, yani Türkiye halkları için ‘birbirlerine düşmandır’ diyemem. Fakat iktidardaki koalisyon Kürt düşmanlığı üzerinden siyasetini devam ettiriyor ve muhalefete karşı da o düşmanlık üzerinden saldırıyor. Şundan daha doğal bir şey olabilir mi? Dünyaca ünlü bir opera sanatkarı, bir Kürt bayanı, birçok lisanda opera okumuş, birkaç tanesi de Kürtçe. Özgür Beyefendi de şık bir hareket yapmış, bir bayanın elini öpebilir. Bu bile Türkiye’nin kendi içinde ne kadar barışık olmadığını, yani iktidarın bu sıkıntıyı ne kadar kaşıdığını, tersliği ne kadar büyüttüğünü ortaya koyuyor aslında. Troller iki gündür tam mesai yapıyor.

AKP bir yandan ‘Kürtler kardeşimizdir’ derken öbür yandan Kürtçe opera söylenmesine bile tahammülsüz ve bunun üzerinden muhalefeti kendince dövmeye çalışıyor, dövdürmeye çalışıyor. Bunun bir karşılığı aslında 21’inci yüzyılda olmamalı.

Mayıs’taki genel seçiminde parti olarak beklenen oyu alamadınız ve bir değişim süreci yaşadınız. Lokal seçimlerdeki maksadınız nedir ve çalışmalar nasıl gidiyor?

Seçimin akabinde bu değişim sürecinde önemli emek verdik ve binlerce insanın görüşü, eleştirisi alındı. Biz daima söylüyoruz, seçmenlerimiz sorgulayan, soran, araştıran, politik bir seçmen kitlesi. Çok rahat eleştirirler, çok rahat teklif yaparlar. Taleplerini açıkça tabir ederler. Bütün bunlar dikkate alınıyor. İdaremiz daha çok yeni. Alana yeni iniyor eş liderlerimiz. Şu anda sıcak bir ilgi ve heyecan var.

Yerel seçimin farkı; halkın birebir temas ettikleri belediye liderleri, meclis üyeleri kelam konusu. Seçmenlerimizden kendi seçtikleri idarenin ili yönetmesi konusunda çok güçlü bir talep ve kayyumlara karşı muazzam bir reaksiyon var. Zira kayyum pratikleri o kentleri sahiden tarumar etti diyebilirim. Hem hizmet etmediler, zira süreksiz olduklarını biliyorlar hem de sonuçta atanmış oldukları için memur üzere bakıyorlar. Halka hizmet etmek ve halktan oy almak ve sevgisini kazanmak üzere bir kederleri hiç olmadı.

Yerel seçim için ön seçim kararı aldık. Halkın kendi seçtiği isimler aday olacağı için daha büyük bir ilgi olacak olağan. Zira bu talep çok güçlüydü.

DW Türkçe’ye VPN ile nasıl erişebilirim?