Hollanda sandık başında: Yeşilgöz'ün başbakanlık yarışı

Hollanda sandık başında: Yeşilgöz’ün başbakanlık yarışı

Hollanda’da seçmenler ülkenin yeni başbakanını ve parlamento üyelerini belirlemek için sandık başına gitti.

Başbakan Mark Rutte liderliğindeki merkez sağ hükümetin geçen Temmuz ayında ülkeye yönelik sığınmacı müracaatlarının nasıl azaltılabileceği konusundaki görüş ayrılıkları nedeniyle çökmesinin akabinde gidilen seçimlerde oy verme süreci mahallî saatle 07.30’da başladı. Sandıklar saat 21.00’de kapanacak. Oy verme sürecinin tamamlanmasıyla birlikte kamu televizyonu NOS sandık çıkış anketlerinin sonuçlarını verecek. Oy sayımının ise sonraki güne kadar devam etmesi bekleniyor.

Son anketler yarışın muhafazakâr Özgürlük ve Demokrasi için Halk Partisi (VVD) başkanı Dilan Yeşilgöz, Personel Partisi önderi Frans Timmermans ve çok sağcı Özgürlük Partisi başkanı Geert Wilders ortasında başa baş geçeceğini ortaya koyuyor.

Hollanda Başbakanı Mark Rutte geçen Temmuz ayında siyaseti bırakma kararı almıştı.Fotoğraf: Remko de Waal/ANP/picture alliance

Üç ana konu

Hollanda’da seçim kampanyaları üç bahis üzerinde ağırlaştı: Göç, ömür standardı ve iklim değişikliği.

İşsizlik oranının yüzde 4’ün altında olduğu Hollanda’da konut külfeti, sıhhat sistemindeki noksanlar ve zenginle fakir ortasındaki uçurumun artmasının toplumda yarattığı rahatsızlık üzere hususlar toplumsal sıkıntılar ortasında başı çekiyor.

Göç ise 2000’li yılların başından beri en tartışmalı mevzular ortasında yer alıyor.

Eski Avrupa Komitesi Lider Yardımcısı Frans Timmermans, geçen Ağustos’ta Hollanda siyasetine dönmüştü.Fotoğraf: Jean-Francois Badias/AP/picture alliance

Parti tercihinde iklim krizini ön planda tutan seçmenler, ülkenin yeşil altyapıya yatırımı hızlandırması ve fosil yakıt şirketlerine yarar sağlayan sübvansiyonlara son verilmesi gerektiğini savunuyor.

Hollanda’da seçmenlerin çoğunluğu sağ tandanslı partileri destekliyor. Lakin anketler, hiçbir partinin yüzde 20’den fazla oy alamadığını gösteriyor. Bu nedenle koalisyon görüşmelerinin çetin geçeceği ve yeni hükümetin kurulmasının 2024’ün birinci aylarını bulabileceği varsayım ediliyor. Yeni hükümet kurulana kadar ise Rutte ve şu anki grubu süreksiz bir rol üstlenmeye devam edecek.

Hollanda’nın yeni parlamentosu birinci oturumunu 6 Aralık’ta gerçekleştirecek.

Dilan Yeşilgöz birinci bayan başbakan olabilecek mi?

Hollanda’da 13 yıldır iktidarda olan VVD önderi Rutte, geçen yaz dört partili koalisyonun dağılmasının akabinde siyaseti bırakma kararı almıştı.

Rutte’nin istifası sonrası VVD’nin yeni önderi olan Yeşilgöz, seçimleri kazanarak ülkenin birinci bayan başbakanı olmayı amaçlıyor.

Göç konusundaki sert tutumuyla bilinen ve hala süreksiz olarak Adalet Bakanlığı vazifesini sürdüren Yeşilgöz, seçim kampanyasında Rutte ile ortasına uzaklık koymayı tercih etti.

Özgürlük Partisi önderi Geert WildersFotoğraf: Eva Plevier/REUTERS

Ankara doğumlu olan 46 yaşındaki Yeşilgöz, kampanya sürecinde, göçün sonlandırılmasından yana olduğunu vurguladı. Sığınmacı sayısını düşürme vaadinde bulunan Yeşilgöz, 12 Eylül darbesinin akabinde sekiz yaşındayken ailesiyle birlikte Hollanda’ya kaçan biri olarak kendi tecrübelerinin göç konusundaki görüşlerinin şekillenmesinde tesirli olduğunu belirtiyor.

Yeşilgöz’ün göç ve İslam zıddı Wilders’le VVD liderliğinde bir koalisyon kurmaya sıcak bakabileceğini açıklaması tartışmalara neden olmuştu. Yeşilgöz’ün bu çıkışı, partinin Rutte periyodundaki siyasetlerinden radikal bir ayrılığı ortaya koyuyor.

Yeşilgöz’ün yeşil ışık yaktığı Wilders’ın muhtemel bir koalisyon hükümetine girebilme bahtını artırabilmek için son devirde görüşlerini yumuşattığı görülmüştü. Wilders, sığınmacı sayılarından “daha büyük sorunlar” olduğunu ve İslam aksisi vaatlerinin bir kısmını “dondurucuya” koyabileceğini söylemişti.

Dilan YeşilgözFotoğraf: Koen van Weel/ANP/picture alliance

Sıklıkla bir siyaset uzmanından çok medya ve kamuoyuyla ilgilerini güzel yönetebilen bir siyasetçi olarak bedellendirilen ve kendini bir işkolik olarak tanımlayan Yeşilgöz, gazetecilere iş dışında yalnızca üç şey yaptığını açıklamıştı: “Uyumak, idman yapmak ve sağlıklı beslenmeye çalışmak.”

Babası Tunceli doğumlu ve Hollanda Kraliyet Nişanı sahibi bir akademisyen olan Dilan Yeşilgöz, Amsterdam’daki Vrije Üniversitesi’nde toplumsal ve kültürel bilimler okuduktan sonra birebir üniversitede Kültür, Tertip ve İdare alanında master yaptı.

2017’de Hollanda parlamentosuna seçilen Yeşilgöz, Ocak 2022’de Adalet Bakanı olarak dördüncü Rutte kabinesine girdi. Yeşilgöz, 2014 yılından beri René Zegerius ile evli.

DW,rtr,AFP/CÖ,HS