İklim değişikliği: Türkiye'de sel ihtimali katbekat artıyor

İklim değişikliği: Türkiye’de sel ihtimali katbekat artıyor

Yapılan memleketler arası bir araştırmaya nazaran, insan kaynaklı iklim değişikliği bu ay Türkiye dâhil kimi ülkeleri etkileyen çok yağışların neden olduğu cinsten sel felaketlerini çok daha mümkün hâle getirdi.

İklim uzmanlarınca oluşturulan Dünya Hava İlişkilendirme (WWA) teşebbüsü tarafından yapılan araştırmanın bulgularında, “Yunanistan’ın yanı sıra Bulgaristan ve Türkiye’nin birtakım bölümlerini içeren geniş bölgeye ait olarak, insan kaynaklı iklim değişikliğinin gözlemlenen boyuttaki bir olayı 10 kata kadar daha mümkün ve yüzde 40’a kadar daha şiddetli kıldığını bulduk” denildi.

Araştırma, Libya’da görülen boyuttaki çok yağışların da “1,2 santigrat derece daha soğuk bir iklime kıyasla 50 kata kadar daha muhtemel ve yüzde 50’ye kadar daha şiddetli hâle geldiğini” ortaya koydu.

ABD, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Yunanistan’ın araştırmacılar, kelam konusu çalışma kapsamında, insanların sebep olduğu iklim değişikliğinin sellere neden olan çok yağışların gerçekleşme mümkünlüğü ve şiddetinde ne derece rol oynadığını inceledi.

Daniel kasırgasının vurduğu Libya’da 10 Eylül’de iki barajın çöktüğü Derna kentinde 3 bin 958 kişinin, ülkenin geri kalanında ise 170 kişinin seller nedeniyle hayatını kaybettiği ve 10 binden fazla insanın da hala kayıp olduğu belirtilen WWF raporunda; Türkiye’de yedi, Yunanistan’da 17, İspanya’da altı, Bulgaristan’da da dört can kaybı yaşandığı hatırlatıldı. Çok yağışlara bağlı sel nedeniyle yaklaşık iki hafta evvel Kırklareli’nde beş, İstanbul’da ise iki kişi hayatını kaybetmişti.

Libya’da Daniel kasırgasının neden olduğu sel felaketinde binlerce kişi hayatını kaybetti.Fotoğraf: AA/picture alliance

İnsan faktörü

Araştırmayı gerçekleştiren bilim insanları, sel bölgelerindeki binaların ve barajların bakımı uygun yapılmadığı takdirde, çok hava olaylarının Libya’daki üzere bir felakete dönüşebileceğini belirtti.

Araştırmaya nazaran, Yunanistan’daki ormansızlaştırma ve Libya’daki çatışmaların sonuçları üzere başka faktörler de felaketlerin boyutunda rol oynadı.

Hollanda merkezli Kızılhaç-Kızılay İklim Merkezi’nin yöneticisi Julie Arrighi, Libya’daki sel felaketiyle ilgili yaptığı değerlendirmede, “Bu yıkıcı felaket, iklim değişikliğinin körüklediği çok hava olaylarının insan faktörüyle birleştiğinde ne kadar büyük sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor” dedi.

Arrighi, bu tip felaketlerin sıradanlaşmasının önüne geçilmesinin ise mümkün olduğunu söyledi. Arrighi, kelam konusu tahlillerin ortasında acil durum idaresinin güçlendirilmesi, hava varsayımlarının geliştirilmesi, ihtar sistemleri ve geleceğin iklimine uygun tasarlanan altyapı üzere tedbirlerin bulunduğunu belirtti.

DW,dpa,AP/CÖ,TY