Memleketler arası basın kuruluşlarından Türkiye'ye tenkit

Memleketler arası basın kuruluşlarından Türkiye’ye tenkit

Türkiye’yi ziyaret ederek çeşitli temaslarda bulunan beş milletlerarası basın özgürlüğü ve gazetecilik kuruluşu misyonunu tamamlamasının akabinde bir açıklama yayınladı.

Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) ve IPI Türkiye Ulusal Komitesi öncülüğünde Türkiye’ye gelen heyette yer alan Gazetecileri Müdafaa Komitesi (CPJ), Avrupa Basın ve Medya Özgürlüğü Merkezi (ECPMF), Transavrupa Balkanlar ve Kafkasya Gözlemevi (OBCT) ve Hudut Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütlerinin temsilcileri tarafından yapılan açıklamada, “Türkiye’nin basın özgürlüğü krizinin geçtiğimiz yıl daha da derinleştiği. Gazetecilerin keyfi tutukluluk ve kovuşturma dahil olmak üzere, mesleksel faaliyetlerinden dolayı ağır tehditlerle karşı karşıya kaldığı ve basına yönelik atak ve tehditlerden sorumlu olanlara karşı cezasızlığın artarak devam ettiği” söz edildi.

Bu yıl yapılan TBMM ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinin akabinde, Türkiye’de basın özgürlüğü açısından rastgele bir rahatlama görülmediği belirtilen açıklamada, “Aksine, gelecek yıl yapılacak lokal seçimler öncesinde eleştirel gazeteciler üzerindeki baskı artmaya devam ediyor. Şubat 2023’te meydana gelen yıkıcı sarsıntılar sırasında mahallî medyanın bilhassa maksat alınması, yetkililerin haber ve bilgi akışını denetim etmeye yönelik gayretlerinin açık bir örneğiydi” denildi.

Türkiye’deki temasları esnasında gazetecilik kuruluşları, sivil toplum kümeleri, Anayasa Mahkemesi, Radyo ve Televizyon Üst Şurası (RTÜK) ile Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu üzere kişi ve kurumlarla görüşen milletlerarası gazetecilik kuruluşu üyeleri, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Demokrasi ve İlerleme Partisi (DEVA), Emek Partisi (EMEP) ve Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi (YSP) milletvekilleriyle de bir ortaya geldi.

İktidar heyetle görüşmedi

Uluslararası heyetin, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komitesi Lideri Derya Yanık, Dijital Mecralar Kurulu Lideri Hüseyin Yayman, Adalet Komitesi Lideri Cüneyt Yüksel, RTÜK Lideri Ebubekir Şahin ve Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Lideri Fahrettin Altun ile görüşme talebi ise karşılıksız kaldı.

Heyetin açıklamasında, “Temel hakların ve hukukun üstünlüğünün korunmasından ve ülkede medya özgürlüğü ve medyada çok sesliliğin sağlanmasından sorumlu vazifeliler ve kamu makamlarıyla diyalog kurma fırsatı bulamamaktan keder duyulduğu” lisana getirildi.

Sembol fotoğrafFotoğraf: Getty Images/C. McGrath

Heyet, bu yıl yapılan ziyaretlerin öne çıkan başlıklarından birinin dezenformasyon yasası olduğunu, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komitesi’nin AKP’li lideri tarafından geçn yıl, dezenformasyon yasasının gazetecileri cezalandırmak için kullanılmayacağı konusunda kendilerine garanti verildiğini, lakin geçen süreçte başta zelzele haberleriyle ilgili olmak üzere, en az 20 gazetecinin dezenformasyon maddesine dayanılarak maksat alındığını ve bunlardan üçünün mahpusa atıldığını aktardı.

Beş basın özgürlüğü ve gazetecilik kuruluşunun açıklamasında, “Gazetecilerin fizikî güvenliği önemli bir kaygı konusu olmaya devam ediyor. Heyet, gazetecilerle yaptığı görüşmelerde, muhabirlerin güvenliğini tehdit eden birçok kaygı verici örnekle karşılaştı ve yetkililerin birtakım durumlarda tesirli bir soruşturma yürütme ve güvenlik tedbirleri sağlama vazifelerini yerine getirmek yerine bu tehditlere göz yumduklarını gördü” sözlerini kullandı.

Açıklamanın devamında, siyasetçiler, hükümet yetkilileri ve mahkemelerin, eleştirel gazeteciliği “terör propagandası”, dezenformasyon yahut ulusal güvenliğe tehditle eş tutmaya devam ettiğini vurgulayan heyet, bu durumun “gazetecilerin fizikî ve yasal savunmasızlığını daha da artırdığını” belirtti.

Bir sonraki lokal seçimlerin önümüzdeki yıl Mart ayında yapılmasının planlandığını hayırlatan heyet, “Bağımsız haber ve bilginin hür deveranı tüm demokratik seçimler için hayati bir koşul” tabirini kullanarak, Türk hükümetini, “Özellikle seçim periyodunda gazetecilerin işlerini tehditlere ve ihlallere maruz kalmadan yapabilmelerini teminat altına almaya” davet etti.

DW / ET,BÖ