Türk hazır giysisinde pazarı Asyalılara kaybetme tasası

Türk hazır giysisinde pazarı Asyalılara kaybetme tasası

Yerli iplik ve kumaş üreticilerini desteklemek için dokuma, hazır giysi ve mesken dokumasında ithal eserlerde ek gümrük vergilerine getirilen artırım, hazır giysi dalını zora soktu.

Reuters haber ajansına konuşan kesim temsilcileri, Avrupa’nın üçüncü büyük tedarikçisi pozisyonundaki Türk hazır giysi dalının Asyalı rakiplerinin gerisinde kalma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirtti.

Türkiye’de muhakkak dokuma, hazır giysi ve mesken dokuması eserlerinde uygulanan ek gümrük vergisi oranlarının yüzde 30 ila yüzde 100 ortasında artırılmasını öngören Cumhurbaşkanı Kararı geçen hafta yürürlüğe girmişti.

Giyinmek lüks mü oldu? | Artırımlar bit pazarlarını canlandırdı

To view this görüntü please enable JavaScript, and consider upgrading to a web browser that supports HTML5 video

Tekstil fiyatlarındaki artış, H&M, Mango, Adidas, Puma üzere Avrupalı markalara üretim yapan Türk hazır giysi firmalarının üretim masraflarını artırdı. Yeni işten çıkarmaların yaşanabileceğini belirten bölüm temsilcileri, pazarı Bangladeş ve Vietnam üzere rakiplerine kaptırabileceklerini söyledi.

İhracatçı firmalar vergi muafiyeti müracaatında bulunabiliyor lakin dal temsilcileri muafiyetten yararlanmanın vakit aldığını ve birçok firmanın bundan yararlanamadığını kaydetti. Ayrıyeten temsilciler dalın esasen enflasyon, talepteki düşüş ve düşük kar marjlarıyla uğraş ettiğini belirtti.

“Ürettiğimiz tişört yüzde 40 daha kıymetli hale geldi”

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Hazır Giysi ve Konfeksiyon Sanayii Meclis Lideri Erdem Fayat, Türk malı bir tişörtün Avrupalı bir müşteri için Bangladeş üretimi bir tişörte nazaran yüzde 40 daha kıymetli hale geldiğini söyledi. Reuters’e konuşan bir diğer kaynak ise birkaç yıl evvel ortadaki farkın yüzde 15 ila 20 bandında olduğunu söz etti. Fayat, “Moda markaları yüzde 20’ye kadar yüksek fiyatları kaldırabilir fakat bundan fazlası pazar kaybına neden olur” diye konuştu.

İstanbul’da bir dokuma firmasıFotoğraf: Burcu Karakas/DW

Ucuza çok üretmek yerine katma bedelli üretim

Avrupa ve ABD pazarına hazır giysi eserleri ihraç eden DF Manhattan Inc’in İdare Konseyi Lideri Timur Bozdemir ise vergilerdeki artışın 10 dolarlık bir tişörtte 50 sentten fazla maliyet artışı yaratmayacağını savundu.

Türk firmaların müşteri kaybı yaşamasını beklemediğini söyleyen Bozdemir değişikliklerin Türkiye’nin hazır giysi sanayiini kitlesel üretimden katma pahalı işlere kaymaya zorladığını belirtti. Bozdemir “Eğer 3 dolarlık bir tişörtü üretmek için Bangladeş ya da Vietnam’la rekabet etmekte ısrarcı olursak hiç kuşkusuz kaybeden biz oluruz” diye konuştu.

Türkiye’nin pazar hissesi 2022’de daraldı

Reuters’in haberine nazaran 2022 yılında Türkiye’nin dokuma eserlerinde ihracatı yaklaşık 10,4 milyar dolar, hazır giyside ise 21,2 milyar dolar seviyesinde. Bu sayılara nazaran Türkiye dokuma eserlerinde dünyanın beşinci, hazır giyside ise dünyanın altıncı büyük ihracatçısı. Avrupa Dokuma ve Hazır Giysi Konfederasyonu (Euratax) datalarına nazaran Türkiye Avrupa Birliği’nin dokumada en büyük ikinci ve hazır giyside en büyük üçüncü tedarikçisi.

Avrupa pazarında 2021 yılında yüzde 13,8’lik hisseye sahip olan Türk firmalarının pazar hissesi geçen yıl ise yüzde 12,7’ye geriledi. Bu gelişmede pandeminin de rol oynadığı iddia ediliyor. Covid-19 salgını Batılı müşterilerin tedarik kesintileri nedeniyle navlun maliyetlerini düşürmek için Türkiye’ye yönelmesine neden olmuştu. Fakat pandeminin sona ermesiyle nakliye masraflarının azalması ve ülke içi enflasyon Türkiye’nin rekabet gücünü azalttı.

Tekstilciler rekabet etmekte zorlanıyor

Türkiye’deki dokumacılık bölümü ise bilhassa daha ucuz olan ithal eserlerin sayısındaki artış nedeniyle güç vakitler geçiriyor. Bölümde Ağustos ayında kayıtlı çalışan sayısı yüzde 15 oranında azaldı.

Osmaniye’de bir iplik fabrikası işleten Fatih Bilici “İplik fabrikamda neredeyse üretimi durdurdum ve çalışanları çıkardım ki bu durumda olan tek kişi ben değilim” dedi. Şirketinin günlük üretimi 50 tondan 5 tona düşürdüğünü söyleyen Bilici “Kilo başına üretimin bana maliyeti 3 dolar 20 sent, Özbek rakibim ise 2 dolar 70 sente satıyor. Nasıl rekabet edeyim?” diye konuştu.

Şeref Fayat Türkiye’de dokumacılık ve hazır giysi dalında bu yıl şimdiye kadar 170 bin kişinin işten çıkartıldığını, yıl sonuna kadar bu sayının 200 bine ulaşmasını beklediklerini söyledi.

Reuters / EC, BK